مغزتان را آکبند نگه‌ ندارید!

مغزتان را آکبند نگه‌ ندارید!
«...: اون چیه؟ ...: گنجشک. ...: اون چیه؟ ...: گفتم که! گنجشک! ...: اون چیه؟...: گنجشک پدر. گُن‌جِشششششککککک» این کلیپ کوتاه را بارهاوبارها دیده‌ایم و هربار به این اندیشیده‌ایم که چقدر سالمندی می‌تواند سخت باشد! جوان‌تر که باشی هربار شاید از خود بپرسی که آیا در آینده من هم، چنین اتفاقی خواهد افتاد؟! این پرسش آن‌قدر عمیق هست که لازم باشد از همین امروز به فکر ذهن و مغز خود بیفتیم و دردی از این عضو درمان کنیم و برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های تحلیل‌برنده‌ای مثل آلزایمر در حد توان پیشگیری کنیم.
اینکه بازی فکری را بر بازی‌های کامپیوتری ترجیح دهیم و مغزمان را به قول عوام آکبند نگه نداریم، مسئله بسیار مهمی است که حتما تاکنون نُقل محافل و مجالس شما هم بوده اما مسائل علمی و دقیق پزشکی درباره این موضوع خیلی شنیدنی است؛ خصوصا که 30 شهریور به روز جهانی آلزایمر نام‌گذاری شده است. به همین منظور، با دکتر سیامک یزدانی، از متخصصان مغز و اعصاب بیمارستان فوق‌تخصصی رضوی به گفت‌وگو نشستیم.

آقای دکتر، آلزایمر چه نوع بیماری است؟
آلزایمر یک بیماری پیش‌روندۀ تحلیل‌برندۀ قوای حافظه و ذهن است که در ابتدا به حافظه اخیر آسیب می‌زند و بتدریج، سایر قوای ذهنی و عقلی مثل تکلّم، استدلال و قدرت انجام امور روزمره را از فرد سلب می‌کند.
پس در این بیماری خاطرات دور از بین نمی‌روند.
همان‌طور که گفتم، آلزایمر بیماری پیش‌رونده‌ای است؛ یعنی در ابتدا خاطرات دوردست بیمار دست نخورده است اما با پیشرفت بیماری، خاطرات گذشته نیز دست‌خوش آسیب می‌شوند و در نهایت، ممکن است بیمار نتواند نزدیک‌ترین بستگان خود را بشناسد. حتی رفته‌رفته فعالیت‌های حرکتی دچار آسیب و فرد زمین‌گیر، گوشه‌گیر، منزوی و دچار بی‌اختیاری ادرار و مدفوع می‌شود. ممکن است با پیشرفت این بیماری، فرد دچار زخم بستر و عفونت شده و فوت کند.
چقدر دردناک! پس باید خیلی مراقب مبتلایان باشیم.
دقیقاً. این مبتلایان که سالمند هم هستند، به دلیل پیشرفت بیماری در یافتن کلمات مناسب دچار اختلال شده و نمی‌توانند به درستی منظور خود را بیان کنند و در نتیجه، کم‌کم منزوی می‌شوند و به‌دلیل تحلیل‌برندگی سلول‌های مغزی، افسرده می‌شوند. دچار توهم‌های بینایی، خیانت و هذیان‌های گزند و آسیب می‌شوند و در قضاوت و تفکر منطقی خود دچار اختلال می‌شوند. این بیماران شدیداً از طرد شدن هراس دارند و می‌ترسند به خانه سالمندان رها شوند. مهم‌ترین مسئله این است که بدانند ما حامی آن‌ها هستیم تا دچار اضطراب جدایی از خانواده نشوند.

اصلا این بیماری در چه سنی ایجاد می‌شود؟
آلزایمر را باید بیماری سنین بالا و سالمندی دانست که معمولاً از 65 سالگی به بعد اتفاق می‌افتد و در سیری 5 تا 10 ساله پیشرفت می‌کند. بر اساس آمار اعلام شده از سوی سازمان بهداشت جهانی، از هر 100 سالمند بالای 85 سال، حدوداً 15 نفر به یک نوع از اختلال‌های شناختی مبتلا می‌شوند.

و در این رابطه، چه علائمی زنگ خطر پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های ما هستند؟
فراموش کردن فعالیت‌های روزمرّه به‌طور مداوم، استفاده غلط از کلمات و خطا در جمله‌بندی‌ها به‌طور مداوم، انتخاب اشتباه جای اشیاء به طور مداوم، اختلال در محاسبات مالی روزمرّه به طور مداوم و ترک ارتباطات اجتماعی زنگ‌خطرهای ابتلای سالمندان عزیزمان به این بیماری است.

سؤالات تکراری چطور؟
سؤال خوبی است. باید بگویم که پرسش‌های متداول لزوماً نشانه ابتلا به آلزایمر نیست و می‌تواند نشانه بیماری‌های خُلقی مانند افسردگی و اختلال حافظه و ذهنی کاذب باشد.

آلزایمر یک بیماری ژنتیکی است؟
ببینید، درباره علل ایجاد این بیماری نظریه‌های مختلفی وجود دارد. ژنتیک هم در بین این عوامل دیده می‌شود که درصد کمی از بیماران به شکل ژنتیکی هب این بیماری مبتلا می‌شوند اما علائمش زودتر بروز می‌یابند. ژنتیک در پدید آمدن این بیماری در کنار عوامل دیگری مانند آلودگی محیط زیست، فشار خون، دیابت، کمبودهای تغذیه‌ای، استرس‌های کاری و شغلی و ... قرار می‌گیرد.

کمبودهای تغذیه‌ای؟
بله. رژیم غذایی در جلوگیری از بروز علائم این بیماری نقش بسیار مهمی دارند. یکی از مؤثرترین ریزمغذّی‌ها ویتامین E است که آنتی‌اکسیدان بسیار قوی بوده و از تخریب سلول‌های همه نقاط بدن شده و باعث حفظ نورون‌های مغزی می‌شود. این ویتامین در انواع غذاهای دریایی مخصوصا در ماهی‌های چرب‌تر مانند سالمون، مغزهای خوراکی مانند گردو، پسته و بادام و ینز روغن‌های گیاهی وجود دارد. ویتامین‌های A و D هم همین‌طور. ویتامین D که کمبودش بسیار شایع است، ویتامینی غیرخوراکی بوده و 95 درصد از طریق تابش مستقیم آفتاب تأمین می‌شود.

چطور در سالمندی آلزایمر نگیریم؟
پیشگیری. از راه‌های اصلی پیشگیری از ابتلا به آلزایمر، استفاده بیشتر از ذهن و حافظه است. هر چه ذخیره حافظه پربارتر باشد، احتمال ابتلا کاهش می‌یابد. آلزایمر در افرادی که تحصیلات و مطالعات روزمره فراوانی دارند و از فکر خود بیشتر استفاده می‌کنند، کمتر دیده می‌شود. باید در هر سنی که هستیم، از یادگیری و آموزش مثلا آموختن زبان‌های مختلف و مطالعات روزمره غفلت نکنیم. شیوه زندگی‌مان را تغییر دهیم، مرتب ورزش کنیم، سیگار را همین امروز ترک کنیم، مصرف نمک و قندهای مصنوعی را کاهش دهیم و در کل، مغزمان را فعال نگه‌داریم.
تاریخ درج: ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
تعداد بازدید : 295

نظرات:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی
ایمیل:
متن: