احتمال ابتلا به عقب ماندگی ذهنی را با غربالگری نوزادان خود کاهش دهید

احتمال ابتلا به عقب ماندگی ذهنی را با غربالگری نوزادان خود کاهش دهید
مدیر عامل بیمارستان فوق تخصصی رضوی تاکید کرد: والدین می توانند احتمال ابتلا به عقب ماندگی ذهنی را با غربالگری نوزادان خود برای بیماری هایپو تیروئیدی کاهش دهند و توصیه می‌شود این غربالگری را جدی بگیرند.
به گزارش رابط عمومی، دکتر رضا سعیدی در سمینار یک روزه 《آشنایی با مراقبت در کم کاری تیروئید نوزادان 》به تشریح تاریخچه غربالگری در دنیا پرداخت و عنوان کرد: برنامه غربالگری اوایل قرن بیستم میلادی توسط دکتر گاتری در علم پزشکی انقلاب ایجاد و در دهه ۷۰ این قرن آغاز شد و به تدریج گسترش یافت تا آنجا که اکنون انواع بیماری ها در حیطه غربالگری قرار می‌گیرند.
وی افزود: در حقیقت نظر علمی غربالگری بر این است که تحقیقات باید پیش از ابتلا به بیماری صورت گرفته و در صورت مشاهده علائم در تست های غربالگری پیش از ابتلا به بیماری اقدامات لازم صورت بگیرد.
این متخصص ادامه داد: هزینه های غربالگری بسیار بالاست و بنابر همین امر سازمان بهداشت جهانی سه حوزه غربالگری برای بیماری های هایپوتیروئیدی، PKU و بیوتینداز دفی شنسی را برای کشورهای در حال توسعه ضروری اعلام کرد و نخستین برنامه غربالگری تیروئید کم کار در جمعیت بزرگ در سال ۱۹۷۴ میلادی در کانادا و پترزبورگ انجام شد. در همین راستا در سال ۱۳۶۶ هجری قمری نیز در ایران نخستین برنامه غربالگری کم کاری تیروئید صورت گرفت و تا سال ۱۹۹۹ میلادی حدود ۱۵۰ میلیون نوزاد برای این بیماری غربال شده و از این میان حدود ۴۲ هزار هایپوتیروئیدی مادرزادی تشخیص داده شدند.
وی تصریح کرد: از آنجا که شیوع این بیماری در کشورهای آسیایی بیش از کشورهای اروپایی بود بر ارزش و اهمیت آن در کشورهای آسیایی تاکید شد و میزان بروز از هر پنج هزار تولد زنده را بین یک تا سه بیمار می توان تشخیص داد.
دکتر سعیدی در خصوص علت شیوع بیشتر این بیماری در کشورهای آسیایی اظهار کرد: با توجه به وجود افراد هم خون بیشتر در یک قبیله و یک نژاد به دلیل وجود ازدواج های فامیلی با منشاء های فرهنگی در آسیا، این بیماری در این قاره شایع تر است. همچنین احتمال کمبود ید در این منطقه و افزایش کم کاری گذرای تیروئید و نیز احتمال تغییرات خواص ژنتیکی در افراد ساکن در آسیا از عوامل شیوع این بیماری در این قاره است.
وی با اشاره به این که سالها پیش برای نخستین بار طرح یددار کردن نمک و آرد در ایران بررسی شد، بیان کرد: با توجه به حرارت یافتن آرد یددار کردن این ماده مفید فایده نبود و ید دار کردن نمک باعث کاهش میزان ابتلا به بیماری در ایران شد.
دکتر سعیدی تصریح کرد: با اجرای برنامه غربالگری در نوزادان در بازه زمانی حدود ۳۰ سال، ۲۸۰ بیمار هایپو تیروئید و ۱۰۰ بیمار PKU شناخته شد و سپس سود دهی غربالگری برای این بیماریها در آمریکا بررسی شد. در بررسی های انجام شده صراحتاً اعلام شد که وقتی بیماری علامت‌دار شود تشخیص آن هزینه های فراوانی را به جامعه تحمیل کرده و در نتیجه ذخیره ارزی حاصل از تشخیص نوزادان مبتلا به این بیماری پس از بروز بسیار بیشتر است و هزینه فایده تشخیص این بیماری به روش غربالگری هفت تا یازده برابر از درمان آن سودمند تر است.
به گفته این متخصص می توان گفت سودده ترین روش برای کاهش مبتلایان به این بیماری غربالگری است چرا که درمان این بیماری با دارو ممکن بوده و به دلیل شیوع فراوان و نوسانات دارویی در دنیا اهمیت روش غربالگری بسیار زیاد است؛ علاوه بر این هزینه های معنوی و غیر قابل اندازه گیری که در صورت ابتلاء به این بیماری و در نتیجه آن عقب ماندگی ذهنی بر جامعه تحمیل می شود بسیار فراوان است.


این غده حساس و مغز انسان
دکتر سعیدی تبیین کرد: غده تیروئید از سه ماهگی در جنین فعال است و هورمون تیروئید نیز در دوران بارداری به هورمون رشد مغزی جنین شناخته می‌شود. طی سه ماه نخست بارداری اولین ارگانی که در جنین ایجاد می‌شود مغز است و تکامل سریعی در دوران جنینی دارد.
وی ادامه داد: این مهم در حالی صورت می‌گیرد که در سه ماه نخست مغز جنین در حال تشکیل بوده اما هورمون تیروئیدی وجود ندارد. در این باره باید گفت هورمون تیروئید تقریباً از جفت عبور نکرده و در حدود ۲۵ تا ۵۰ درصد آن ممکن است عبور کند و این مقدار که از جفت عبور می کنند از طریق مادر به جنین می رسد و اثر محافظتی بر مغز می گذارد و نیز روند تکامل جنین را تامین می‌کند.

این فوق تخصص نوزادان اشاره کرد: بنابراین در سه ماه نخست بارداری غده تیروئید هورمون را جذب و شروع به کار می کنند و باعث رشد مغزی می شود؛ بنابراین اگر مادر باردار کم کاری تیروئید داشته باشد در سه ماه نخست شکل گیری مغز جنین وی دچار اختلال می‌شود. مطالعات نشان داده این مادران باید تحت نظر پزشک و با انجام آزمایشات لازم، میزان داروهای خود را افزایش دهند تا با اضافه وزن، افزایش متابولیسم بدنش بر جنینش تاثیر منفی نگذارد.
دکتر سعیدی تاکید کرد: این مادران باردار باید مراقب باشند که داروهای ضد تیروئید، دارای ید اضافه یا ید دارای رادیو اکتیو که در داروهایی مانند اکسپکتورانت و بتادین وجود دارد استفاده نکنند.

نوزادان دختر؛ بیشتر در معرض ابتلا به هایپوتیروئیدی
دکتر سعیدی به تشریح آمار جهانی درخصوص مبتلایان به این بیماری پرداخت و اضافه کرد: آمارهای جهانی نشان می دهد که در هر ۴ تا ۵ هزار تولد زنده یک نوزاد به این بیماری مبتلاست و این میزان در دختران دوبرابر بوده و نیز در مبتلایان به سندروم داون بسیار بیشتر است که در نوزادان سندروم دانی غربالگری در چندین نوبت در سال نخست صورت می‌گیرد و با توجه به استعداد این اطفال، هر ۱ تا ۲ سال باید تجدید شود.

بی‌علامتی؛ شایع‌ترین علامت هایپوتیروئیدی
این متخصص با تاکید بر اینکه شایعترین علامت در ابتلا به این بیماری بی علامتی است، افزود: ۹۵ درصد از نوزادانی که با این بیماری به دنیا می آیند هیچ گونه علامتی ندارند و این مسئله بر اهمیت انجام غربالگری می افزاید.
زمان طلایی برای درمان پس از تشخیص بیماری را بر اساس مطالعات انجام شده دو هفتگی تا چهار هفتگی نوزاد اعلام کرد و گفت: اگر در این زمان مداخله درمانی صورت نگیرد صدمه مغزی و کاهش ضریب هوشی در پی خواهد داشت به همین خاطر می توان گفت وقتی علائم بیماری بروز کرد زمان طلایی درمان آن از دست رفته و در نتیجه همچنان باید بر اهمیت غربالگری تاکید کرد.


وزن بالای نوزاد خود را جدی بگیرید
این فوق تخصص نوزادان در خصوص برخی علائم که در صورت وجود آنها باید احتمال ابتلاء به این بیماری را داد، گفت: درباره نوزادانی که با تأخیر به دنیا می‌آیند و همچنین نوزادان متولد شده با وزن بالای سه کیلو و ۵۰۰ گرم می‌توان احتمال ابتلاء به این بیماری را داد.
دکتر سعیدی بیان کرد: در صورتی که غده تیروئید در افراد کم کار باشد سوخت و ساز بدن آن‌ها افت کرده و بنابراین میان عوام به تنبلی افراطی شهره هستند. در همین راستا باید دقت کرد که این بیماری در کل تنبلی جسمی و فکری را به صورت ترکیبی به همراه دارد و حتی ضربان قلب افراد را کاهش می‌دهد؛ بنابراین جریان فکر آنها آهسته تر و ذهنشان کند تر کار می کند و میزان خواب فراوانی دارند.
وی افزود: نوزادان مبتلا به بیماری کم کاری تیروئید مشکلات تغذیه‌ای داشته و همچنین مشکلات تنفسی و سیانوز که ناشی از ورم حلق و حنجره است آنها را آزار می دهد؛ همچنین زردی طول کشیده تا دو هفته می‌تواند از علائم ابتلا به این بیماری باشد که در این صورت باید حتماً دو آزمایش تیروئید و عفونت های ادراری برای این نوزادان انجام شود.
دکتر سعیدی، یبوست، فتق نافی، برادیکاری، باز بودن سوچور ها و در نهایت گواتر را دیگر علائم این بیماری در نوزادان دانست.
این متخصص متذکر شد: حین درمان نوزادان مبتلا به کم کاری تیروئید باید به نارسایی قلب، ولع تغذیه، راه های تنفسی اختلالات خلقی و خواب دقت فراوان کرد تا مشکلات دارویی برای نوزادان ایجاد نشده و دوزهای درمانی را کمی کمتر از راهنما های موجود تجویز کنیم.
دکتر سعیدی اظهار کرد این بیماری اگر به درستی درمان شود تکامل عقلی معمول خواهد بود و اگر پس از ۶ ماهگی یا پس از بروز علائم درمان شود رشد اصلاح می شود اما تکامل ضریب هوشی افراد با مشکل مواجه خواهد بود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: باید دقت شود که نوزادان در ابتدای تولد دچار افت شدید حرارت شده و این استرس سرما سبب کاهش هورمون تیروئید می شود و افزایش حرارت بدن نوزادان تا ۳۰ دقیقه طول می کشد و حتی تا چند روز به حد طبیعی خود نمی رسد. بنابراین انجام تست غربالگری در روزهای نخست تا سه روزگی نوزاد با نتایج قابل اتکایی همراه نخواهد بود.
تاریخ درج: ۱۳۹۶/۱۰/۲۹
تعداد بازدید : 438

نظرات:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی
ایمیل:
متن: